İslam’ın şartları
İslam’ın şartları, Müslüman olmanın ardından yerine getirilen beş esastır. İmanın şartları kalbin tasdikidir; bunlar bedenin ve malın borcudur. Anlatım, Türkiye’de öğretilen Ehli sünnet özetidir.
1. Kelime-i şehadet
“Allah’tan başka ilah olmadığına, Muhammed’in O’nun kulu ve elçisi olduğuna şahitlik ederim.” İslam’a giriş bu ikrarla olur. Dil söyler, kalp doğrular. Şehadet bir kez getirilir; her namazda Ettehiyyatü içinde de tekrar edilir. Şehadetsiz diğer ibadetler binanın temelsiz duvarı gibidir.
2. Namaz
Günde beş vakit namaz, akıl baliğ her Müslümana farzdır. Vakitler imsakla başlayan sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsıdır. Abdestsiz kılınmaz. Özürsüz kazaya bırakmak sorumluluğu düşürmez. Cemaat sünnettir; farz olan, vaktinde kılmaktır. Namazın kılınışı ve vakitler bu sitede il il verilir.
3. Oruç
Ramazan ayında, imsaktan akşam ezanına kadar yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak durmaktır. Yolcu ve hasta, tutamadığı günü sonra kaza eder. Oruç tutamayacak kadar yaşlı ve iyileşmez hasta fidye verir. Niyet kalple yapılır. Sahur sünnet, imsak vakti ise orucun sınırıdır.
4. Zekât
Nisap miktarı mala sahip, borcundan sonra bu malın üzerinden bir kameri yıl geçen Müslümanın, malının kırkta birini vermesidir. Zekât sadakadan ayrıdır: sadaka gönüllüdür, zekât farzdır. Verilecek yerler Bakara’da değil, Tevbe suresinin 60. ayetinde sayılır: yoksul, düşkün, borçlu, yolda kalmış ve zekât işinde çalışanlar başta gelir. Altın, gümüş, ticaret malı ve para zekâta girer. Oturulan ev ve kullanılan eşya girmez.
5. Hac
Gücü yeten, yolu güvenli ve nafakasını bırakabilecek kimseye ömürde bir kez farzdır. Mekke’de, belirli günlerde, ihram ve Arafat vakfesiyle yapılır. Gücü yetmeyen borçlanarak hacca gitmek zorunda değildir. Hac ile umre ayrıdır. Umre yıl boyu yapılabilir; hac ise Zilhicce ayına bağlıdır.
İmanın altı şartı ve Amentü duası içinimanın şartlarısayfasına bakın.
Sık sorulanlar
İslam’ın şartı kaçtır ve nelerdir?
Beştir. Kelime-i şehadet, namaz, zekât, Ramazan orucu ve hac. Buhârî ve Müslim’de İslam’ın bu beş üzerine kurulu olduğu haber verilir. İmanın altı şartı ayrıdır. O liste kalbin tasdikidir. Bu beş, bedenin ve malın borcudur. Şehadet bir kez getirilir. Namaz her gün, oruç Ramazan’da, zekât malın yılı dolunca, hac ömürde bir kez farz olur. Biri diğerinin yerine geçmez.
Beş şartı yapmayan dinden çıkar mı?
Ehli sünnete göre tembellikle terk, kişiyi tek başına kâfir yapmaz. Farzı inkâr etmek başka, ertelemek başkadır. Namazı küçümseyerek reddeden ile kılmayıp pişman olan aynı hükümde değildir. Borç durur. Kaza ve tövbe gerekir. Şehadeti söyleyip diğer dördü inkâr etmek, İslam’ın şartını reddetmektir. Günah, imanı hemen düşürmez. Ümitsizlik, tövbeden daha ağır bir hâl olur.
Namazın beş vakit oluşu şartın neresindedir?
İslam’ın ikinci şartı namazdır. Farz olan, günde beş vakittir. Sabah iki, öğle dört, ikindi dört, akşam üç, yatsı dört rekâttır. Vitir vaciptir, beş şartın ayrı maddesi değildir. Cuma, öğlenin yerine geçen iki rekâttır. Kadına ve yolcuya cuma farz değildir. Onlar öğleyi kılar. Abdestsiz namaz olmaz. Vakit girmeden kılınan namaz, o vaktin farzı yerine geçmez.
Zekât ile fitre aynı şart mı?
Zekât, İslam’ın üçüncü şartıdır. Nisabı aşan malın üzerinden bir kameri yıl geçince kırkta bir verilir. Fitre, Ramazan’a bağlı ayrı bir vaciptir. Bu beşli listenin adı değildir. İkisi de fakire gider. Biri ödenince diğeri düşmez. Anne, baba ve evlada zekât verilmez. Tutar her yıl ilan edilir. Bu sayfa lira yazmaz. Oturulan ev ve giyilen elbise zekâta girmez.
Oruç kimde farz, kimde kaza olur?
Ramazan orucu, akıllı, ergen ve gücü yeten Müslümana farzdır. Hayız ve nifasta tutulmaz, sonra kaza edilir. Namaz o günler için kaza edilmez. Yolcu ve hasta tutmayabilir, sonra kaza eder. Bayram günü oruç haramdır. Çocuğa ergenlikten önce farz değildir. Bir daha tutamayacak yaşlı fidye verir. Miktar o yıl açıklanır. Kasten bozmak, kazadan ayrı keffarete kadar gidebilir.
Hac kadına ve borçluya farz mıdır?
Gücü yeten kadına da erkeğe de ömürde bir kez farzdır. Güç, yol güvenliği, nafaka ve borcun kişiye hacca çıkmayı yasaklamamasıdır. Borçlanarak gitmek zorunda değildir. Mahremsiz yolculuk mezheplere göre değişir. Umre, hac yerine geçmez. Hac Zilhicce’ye bağlıdır. Hasta olup gidemeyen, iyileşince gider. Hiç gidemeyecek kişi yerine başkasını vekil etmek, ayrı bir fıkıh konusudur. Bayram namazı hac değildir.
Çocuğa İslam’ın şartları ne zaman farz olur?
Ergenlikten önce farz değildir. On beş yaş, buluğ alameti olmasa da Hanefi’de üst sınır diye anılır. Yedi yaşında namaza alıştırmak, on yaşında ciddiyetle takip etmek hadislerde teşvik edilir. Alıştırılan ibadet, ergenlikte farzı kolaylaştırır. Çocuğun orucunu bayılıncaya kadar sürdürmek doğru değildir. Ergen olduktan sonra “daha çocuğum” demek borcu düşürmez. Şehadet, aklı eren çocuğa da öğretilir. Farz yükü ergenlikle başlar.